REKLAM

ANLATIM BOZUKLUKLARI UYGULAMA

Mecburen karakola gitmek zorunda kaldım.

Son yazdığı romanına isim bulmakta bir hayli zorlanmış.

Uçak, alçalarak havaalanına başarılı bir iniş yaptı.

Araba şu anda yola çıkmak üzere.

Tatile ailesi ile birlikte çıkacaktı.

Vakfımıza karşılıksız bağışta bulundular.

Verilen vaatlerin hiçbiri yerine getirilmedi.

 

Gitmeden önce bir daha ara.

Atatürk’ün yaptığı yenilikçi devrimler, sosyal ve siyasal yaşamımızı kökünden değiştirmiştir.

Herkesi eleştirip tenkit etmek bize hiçbir yarar sağlamaz.

Sanırım ondan kuşku ettiğimizi anladı.

Sanırım ondan kuşkulandığımızı anladı.

Bizi arayacağını umut etmiştim.

Bizi arayacağını ummuştum.

Hükümet, çözülecek olan sorunları bir bir ele aldı.

Hükümet, çözülecek sorunları bir bir ele aldı.

hasta olmak – hastalanmak

hesap etmek – hesaplamak

yaşlı olmak – yaşlanmak

Ülkenin bunalıma girmesini sağlayan bu tür açıklamalardan kaçınmak gerekir.

Ülkenin bunalıma girmesine neden olan bu tür açıklamalardan kaçınmak gerekir.

 

Bu tür bilimsel çalışmalar, dilimizin zenginleşmesine neden olacak.

Bu tür bilimsel çalışmalar, dilimizin zenginleşmesine katkıda bulunacak.

Uyarı: “Sağlamak” ya da “katkıda bulunmak” elde edilmesi istenen olumlu bir sonuca ulaşmaktır. İstenmeyen sonuçlar ortaya çıktığında “neden olmak” kullanılır.

Avukat, sanığın suçlu olduğunu savunuyor.

Avukat, sanığın suçlu olduğunu öne sürüyor.

Muhalefet partileri, enflasyonun üç haneli rakamlara yükseldiğini savundu.

Muhalefet partileri, enflasyonun üç haneli rakamlara yükseldiğini öne sürdü.

Uyarı: “Savunma” bir saldırıya ya da düşünceye karşı olan davranıştır. Ortada böyle bir durum yoksa “savunma” yerine “öne sürme” ya da “iddia etme” kullanılır.

 

Çömleğin üzerine yazılmış desenlere hayranlıkla bakıyordu.

Çömleğin üzerine çizilmiş desenlere hayranlıkla bakıyordu.

 

Hırsız, kadının kolundaki çantayı zorla çalıp kaçtı.

Hırsız, kadının kolundaki çantayı zorla alıp kaçtı.

 

Zor şartlar altında çalışan işçilerin sağlık durumları aksadı.

Zor şartlar altında çalışan işçilerin sağlık durumları bozuldu.

 

Bu tür tatbikatlarda ölüm şansı her zaman mevcut.

Bu tür tatbikatlarda ölüm olasılığı her zaman mevcut.

 

Bugün bir buzdolabının ücretiyle on yıl önce bir araba satın alınabilirdi.

Bugün bir buzdolabının fiyatıyla on yıl önce bir araba satın alınabilirdi.

 

Güzelliğinin farkında olduğunu belirten davranışlar sergiliyordu.

Güzelliğinin farkında olduğunu gösteren davranışlar sergiliyordu.

 

Kimi uyarıcı ilaçlar, sporculara yarardan çok zarar sağlamaktadır.

Kimi uyarıcı ilaçlar, sporculara yarardan çok zarar vermektedir.

 

Davranışlarıyla arkadaşlarının üzülmesini sağladı.

Davranışlarıyla arkadaşlarının üzülmesine neden oldu.

Bir kelimenin yerine yanlış anlam verecek şekilde başka bir kelime kullanılmasından kaynaklanan anlatım bozukluklarını bulup düzeltiniz.

Petrol fiyatlarının ucuzlamasına halk olumlu tepki gösterdi.

 

Küçük kızın saçları hayli büyümüş.

 

Ormanda yetişen bir çam fidanını salonunuzdaki saksıya ekemezsiniz.

 

Son dakika içerisinde attığı golle takımının galip gelmesine yol açtı.

 

Başarısızlığını düzensiz çalışmasına borçludur.

 

Bu, Türkiye’ye özel bir durumdur.

 

Buradan gidersek yakalanma şansımız nedir?

 

4. Birbiriyle Karıştırılan Sözcüklerin Kullanılması: Kimi sözcükler aynı kökten türediği için yazılış ve okunuş olarak birbirine benzer; ancak bunların anlamları farklıdır. Bu sözcükler karıştırılıp birbirinin yerine kullanılırsa, anlatım bozukluğu ortaya çıkar.

Bu kadar çekimser olmana gerek yok; aralarına katıl, girişken ol.

Bu kadar çekingen olmana gerek yok; aralarına katıl, girişken ol.

 

Bunca yağmura karşılık barajlarda yeterince su birikmemiş.

Bunca yağmura karşın barajlarda yeterince su birikmemiş.

 

Bu iki olay arasındaki ayrıntıyı kimse hesaba katmıyor.

Bu iki olay arasındaki ayrımı kimse hesaba katmıyor.

 

Ahmet Bey, saygılı kişiliğiyle çevresine örnek olmuştu.

Ahmet Bey, saygın kişiliğiyle çevresine örnek olmuştu.

 

Bu eski makineler artık işlemlerini yerine getiremiyor.

Bu eski makineler artık işlevlerini yerine getiremiyor.

 

Yaşantısının en zor günlerini sürgüne gönderildiği Malta’da geçirdi.

Yaşamının en zor günlerini sürgüne gönderildiği Malta’da geçirdi.

 

İş kazalarının çokluğu, iş güvencesinin olmadığını gösteriyor.

İş kazalarının çokluğu, iş güvenliğinin olmadığını gösteriyor.

 

Toprağın oluşumunda başta gelen etkin, rüzgârdır.

Toprağın oluşumunda başta gelen etken, rüzgârdır.

 

Birbiriyle karıştırılan sözcüklerin kullanılmasından kaynaklanan anlatım bozukluklarını bulup düzeltiniz.

Bu iki sınıf arasındaki ayrıcalık tespit edilemedi.

Yeni kaydolan öğrenciler bu kadar çekimser davranması normaldir.

Bu, Türkiye’ye özel bir durumdur.

 

Kelimelerin Yanlış Yerde Kullanılması

Okulu bitirince doktor olarak doğduğu kasabada çalışmaya başladı.

Geçen gün, görkemli bir törenle dünya evine giren sanatçı çift, boşanmak için dava açmış.

Eğitim, en etkili televizyonla verilir.

Otobüs yoğun sis yüzünden karşıdan gelmekte olan kamyonla çarpıştı.

Haber programları tekrar tekrar vurulan sivilleri gösteriyor.

Yeni durağa gelmiştik ki otobüs de hemen geldi.

 

Kapının önünde tamı tamına üç beş nöbetçi vardı.

Kapının önünde üç beş nöbetçi vardı.

 

Aşağı yukarı tam üç ay önce benzer bir yazı daha çıkmıştı.

Üç ay önce benzer bir yazı daha çıkmıştı.

 

Gazetede çıkan bu haber, mutlaka bakanın da kulağına erişmiş olmalı.

Gazetede çıkan bu haber, bakanın da kulağına erişmiş olmalı.

 

Milli Savunma Bakanı, kesinlikle askeri bir çözüme başvurulmayacağını umduğunu belirtti.

Milli Savunma Bakanı, kesinlikle askeri bir çözüme başvurulmayacağını belirtti.

 

Eminim ki bunca gürültü patırtı en çok onu üzmüş olsa gerek.

Bunca gürültü patırtı en çok onu üzmüş olsa gerek.

 

Onun önümüzdeki ay, ailesini mutlaka ziyaret edeceğini zannediyorum.

Onun önümüzdeki ay, ailesini ziyaret edeceğini zannediyorum.

 

Kuşkusuz bütün çalışmalarının ödülünü sonunda belki alacaksın.

Kuşkusuz bütün çalışmalarının ödülünü sonunda alacaksın.

 

Bu istek, hiç şüphesiz onun kulağına gitmiş olabilir.

Bu istek, hiç onun kulağına gitmiş olabilir.

 

Bundan aşağı yukarı on yıl önceydi.

Bundan on yıl önceydi.

 

Mantıksal Tutarsızlık:

Önümüzdeki haftanın önemli programlarından bazılarını sizlere hatırlatmaya çalıştık.

Önümüzdeki haftanın önemli programlarından bazılarını sizlere tanıtmaya çalıştık.

 

Önlem alınmazsa bu hastalık ölüme, hatta kısmi felce neden olabilir.

Önlem alınmazsa bu hastalık kısmi felce, hatta ölüme neden olabilir.

 

Son turda atlet, arkasındaki yarışçıyı bir hamlede geçti.

Son turda atlet, önündeki yarışçıyı bir hamlede geçti.

 

Düşünme ve mantık hatalarından (yani sözcüklerin yanlış anlamda kullanılması ya da anlamca çelişmesi)  kaynaklanan anlatım bozukluklarını bulup düzeltiniz.

 

Bütün çalışan insanlar mühendis oluyor.

 

Yazar, gelecekle ilgili anılarını yazacakmış.

 

İkinci Dünya Savaşı’nın sonuçları üzerine Atatürk şöyle der.

 

Problemleri karşılıklı anlayış ve birlik içinde çözeceğiz.

 

Yiyecek bir lokma ekmeğimiz hatta yemeğimiz bile yok.

 

Bu yazıyı değil okumak, anlamak bile imkânsız.

 

Bölgeyi iyi tanımasına rağmen her yeri gezdi.

 

Yarın mutlaka bir gazete almayı unutmayın.

 

Yarının mutlu günlerine özlem duyuyorum.

 

Atasözü ve Deyimlerin Yanlış Kullanılması: Deyim ve atasözleriyle ilgili iki tür yanlışlık yapılabilir:

a) Deyimler ve atasözleri, kalıplaşmış söz gruplarıdır. Bu kalıpların bozulması ve bir sözün yerine eş anlamlısının getirilmesi anlatım bozukluğu yaratır.

b) Bir deyimin ilettiği anlamla, cümlenin taşıdığı anlam arasında bir uyumsuzluğun olması anlatım bozukluğuna neden olur.

Bir koyundan iki deri çıkmaz.

Bir koyundan iki post çıkmaz.

 

Haydi bakalım seç pirincin taşını.

Haydi bakalım ayıkla pirincin taşını.

 

Tüm itirazlara göz yummuştu.

Tüm itirazlara kulak tıkamıştı.

 

Benim verilmeyecek hiçbir hesabım yoktur; başım açıktır.

Benim verilmeyecek hiçbir hesabım yoktur; alnım açıktır.

 

Biti deve yapmak.

Pireyi deve yapmak.

 

Çok sevinçliydi. Adeta etekleri tutuşmuştu.

Çok sevinçliydi. Adeta etekleri zil çalmıştı.

 

 

Atasözleri ve deyimlerin yanlış anlamda kullanılmasından kaynaklanan anlatım bozukluklarını bulup düzeltiniz.

Damlaya damlaya deniz olur.

 

Yaramazlıklarıyla hemen, öğretmenin gözüne girdi.

 

Derdini söylemeyen, ilaç bulamaz.

 

Şimdi yan oturup doğru konuşalım. Bu ülkenin hali ne olacak?

ANLATIM BOZUKLUKLARI DERS NOTLARI İNDİR

{quickdown:820}

 

Joomla SEF URLs by Artio

REKLAM